OFPOF

Toprak Altından Banyolara Uzanan Bir Serüven: Mermer Nasıl Bulunup, Çıkarılıp, İşlenir?

-
1.7b
Etkileşim
Ofpofer
Ofpofer
Ofpofer
Whatsapp'ta Paylaş Yukarı Çık
Whatsapp'ta Paylaş Yukarı Çık
Toprak Altından Banyolara Uzanan Bir Serüven: Mermer Nasıl Bulunup, Çıkarılıp, İşlenir?
0 izlenme
Ofpofer
-

Mermer hayatın her alanında karşımıza çıkan bir materyal. Peki kullanım alanlarına ulaşmadan ne gibi aşamalardan geçiyor?

Mermer ilk çağlardan beri insanlar tarafından hayatın her alanında kullanılmış önemli bir materyaldir. İnsanlar doğada işleyebildikleri ilk materyal olarak taşı bulmuşlar ve binlerce yıldır da kullanım alanını genişleterek bugüne kadar getirmişler. İlk insanlar taşı; yaşam, savunma, beslenme gibi işlerde kullanırken tarih ilerledikçe mermer, sanatsal ve kültürel anlamda da kendine önemli bir yer kazanmaya başlamış. Günümüzde mermer hala oldukça yaygın bir biçimde kullanılmakta ve her alanda karşımıza çıkmaktadır. Peki ama çoğunlukla karşılaştığımız bu materyal mutfaklarımızda tezgah, banyolarımızda zemin, duvarlarımızda kaplama, salonumuzda biblo, bahçemizde heykel olmadan önce ne gibi aşamalardan geçiyor? İşte birçok insan için iş imkanı ve ekonominin can damarların mermerin yani taşın aş olma hikayesi.

İlk aşama: Yer Tespiti

İlk aşama: Yer Tespiti

Mermerin çıkarılacağı sahanın belirlenmesi işe başlama aşamasıdır. Kayalık arazilerde yapılan karot çalışmaları ile çıkarılan örnekler hassasiyet, renk dağılımı, taşın yapısı, işlenebilirliği gibi birçok etken göz önünde bulundurularak incelenir ve ocak açmak için uygun olup olmadığına karar verilir. Fizibilite ve incelemeler sonucunda taşın uygun olduğu kanaatine varılırsa ocak kurulumu için gerekli izinler alınır ve işe başlanır.

Ocak kurulumu

Ocak kurulumu

Mermer ocağı, mermerin dağdan bloklar halinde kesilip ayrılması ve taşınabilir duruma getirilmesi için kullanılacak makine ve techizatlar ile donatılır ve en zor aşamalardan biri böylece başlamış olur. doğa koşullarının zorluğu ve yapılan işin tehlikesi oldukça yüksektir. Bu sebeple ocak işletmeciliği yoğun denetlemeler ve katı kurallar ile tedbirin hiç elden bırakılmaması gereken mermerin yolculuğunda tartışmasız en önemli duraktır.

Dağ kesme

Dağ kesme

Mermer ocaklarında mermerin dağdan bloklar halinde ayrılması için dağ kesme adı verilen makinalar kullanılmaktadır. Mermer belli ölçülerde telli bir sistem yardımıyla kesilir ve dağdaki büyük kütleden ayrı, tek başına bir blok haline getirilir.

Bloğun dağdan ayrılması

Bloğun dağdan ayrılması

Dağ kesme makinası ile kaya kütlesinden kesilen blok iş makinaları yardımı ile devrilerek dağdan tamamen ayrılır. Ayrılan bu ilk bloğa ayna adı verilir ve ölçüleri taşınabilecek ölçülerden çok daha büyüktür. 

Aynanın kesilmesi

Aynanın kesilmesi

Dağdan ayrılan bu kütlenin daha küçük bloklar halinde kesilmesi ve işlenmek üzere fabrikaya gönderilmek için taşınabilir hale getirilmesi gerekmektedir. Bu iş içinde sayalama adı verilen ve yine telli bir sistem kullanan makinalar bulunmaktadır. Mermer bu makinalar yardımıyla daha küçük bloklar haline getirilir ve ocaktaki yolculuğu burada son bulur. 

Fabrikaya yolculuk

Fabrikaya yolculuk

Mermer blokları iş makinaları yardımı ile tırlara yüklenir ve ocaktan ayrılarak fabrikaya doğru yola çıkar.

Bohçalama

Bohçalama

Tırlar yardımı ile fabrikaya ulaşan blok mermerler burada daha sonra yapılacak işlemler için plakalar halinde kesilir. Bu kesim katrak ve este adı verilen iki tip makina ile yapılır. Bu kesim esnasında taşın kırılıp dağılmaması için bohçalama adı verilen bir işleme tabi tutulur. Bu işlem file ve epoksi adı verilen yapıştırıcı bir kimyasal ile taşın sarılması işlemidir.  

Plaka kesimi

Plaka kesimi

Blok mermer bohçalandıktan sonra katrak yada st adı verilen makinalar yardımıyla belli kalınlıklarda (genellikle 2,3 cm ) kesilerek plaka haline getirilr 

Pürüzsüzlük

Pürüzsüzlük

Bloğun kesilmesi ile elde edilen bu mermer palakaları kullanılacağı alana göre talep doğrultusunda farklı boyutlarda ebatlanır. Bu ebatlama öncesinde ise kesilen plakalardaki gözenek ve çatlakların kapatılması ve sertliğin artırılması için spatula yardımı ile epoksi jel uygulaması yapılır. Bu uygulamada kullanılan epoksi jel taşın tamamen pürüzsüzleştirilmesinin ilk aşamasıdır.

Fırınlama

Fırınlama

Epoksi jel uygulaması tamamlandıktan sonra taşın tüm gözeneklerine iyice yerleşmesi ve sertliğinin artması amacı ile yüksek sıcaklıklardaki fırınlarda ısıtılır ve kurutulur. Kurutulan plakalar daha sonra silim makinası adı verilen makinada yüksek hızda dönen başlıklara takılan sabunumsu kimyasallar ile cilalanır ve tam pürüzsüzlük sağlanır.

Ebatlama

Ebatlama

Tamamen pürüzsüz hale getirilen mermer plakaları bir sonraki aşamada ebatlanır. Ebatlama, çeşitli ebatlama makinaları yardımı ile talebe göre belirli ebatlarda kesilir ve döşenebilecek ve tek tek elle taşınabilecek boyutlara getirilir. 

Kullanıma hazır mermer

Kullanıma hazır mermer

Ebatlanan mermerler zarar görmeyecek şekilde kasalanır ve kullanılacağı yere gönderilmek üzere hazır hale getirilir.

Arıtma

Arıtma

Bloğun kesilmesi, plakaların cilalanması, ebatlama gibi fabrikada yapılan işlemlerin neredeyse tamamında su kullanılır. Çünkü metalle yapılan kesim işlemleri sürtünmeden dolayı çok yüksek sıcaklıklar ortaya çıkarır ve bu sıcaklık mermerin çatlamasına, kırılmasına kısacası zarar görmesine sebep olabilir. Bunu önlemek için suyla soğutma sağlanır ve bu çok fazla su sarfiyatı anlamına gelir. Bu su sarfiyatının önüne geçmek için arıtma tesisleri geliştirilmiştir. Bu tesisler sayesinde kesim esnasında ortaya çıkan çamurlu su çamurdan arındırılarak tekrar fabrikada kullanılmak üzere bir devirdaim oluşturur.

Kullanım

Kullanım

Mermerin kullanım alanı sizinde bildiğiniz üzere çok geniştir ama genellikle zemin kaplama ve döşeme için kullanılır bundan sonrası da döşeme ustalarının maharetli ellerine kalır.


ÜYE GİRİŞİ
Whatsapp'ta Paylaş Yukarı Çık
X
Galerinin bağlantısını kopyala
Bu galerinin bağlantısı aşağıdadır. Kopyalayarak arkadaşlarınızla kolayca paylaşabilirsiniz.